भैरहवा । रुपन्देहीको ओमसतिया गाउँपालिका वडा नम्बर ५ मा हरेक वर्ष कार्तिक शुक्ल पूर्णिमाको अवसरमा लाग्ने ऐतिहासिक सतियामाई मेला यस वर्ष पनि लाखौँ श्रद्धालु भक्तजनले भरिएको छ । प्राचीनकालदेखि चल्दै आएको यो मेलामा रुपन्देहीका साथै छिमेकी जिल्ला नवलपरासी, कपिलवस्तु र भारतबाट समेत ठूलो सङ्ख्यामा दर्शनार्थीहरू सहभागी भएका थिए ।
मेला भर्न आउने भक्तजनहरूको लामो लामले यस क्षेत्रको धार्मिक महत्वलाई थप उजागर गरेको छ । परम्परा अनुसार, भक्तजनहरू नजिकै बग्ने रोहिणी खोलामा पवित्र स्नान गरी सतियामाईको दर्शन गर्छन् । धार्मिक विश्वास अनुसार, रोहिणी खोलामा स्नान गरेपछि सतियामाईसँग मागेको मनोकामना पूर्ण हुने भएकाले यस मेलामा प्रत्येक वर्ष लाखौँ दर्शनार्थीहरूको घुइँचो लाग्ने गर्छ । यस वर्ष पनि सोही आस्था र विश्वासका साथ भक्तजनहरूले माईको पूजा अर्चना र दर्शन गरेका छन् ।
धार्मिक सद्भाव र सामाजिक एकताको प्रतीक
यो मेलाले धार्मिक सद्भाव र सामाजिक एकताको अनुपम उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ । नेपालका विभिन्न जिल्लाका साथै सीमावर्ती भारतीय क्षेत्रका श्रद्धालुहरू पनि यस मेलामा सहभागी हुन आउने गरेकाले यसको महत्व र आकर्षण निकै ठूलो छ ।
ओमसतिया गाउँपालिका वडा नम्बर ५ का वडा अध्यक्ष मदन प्रसाद पोखरेलका अनुसार, मेला हजारौँ वर्ष पुरानो हो । किंवदन्ती अनुसार, मेला नजिकै रहेकी एक थारु महिला पतिको निधनपछि सती जान खोज्दा स्थानीयले रोकेका थिए । त्यसपछि उनी हाल मन्दिर रहेको स्थानमा आएर बसेकी थिइन्, जहाँ गाउँलेहरूले झुपडी बनाई दिए । कालान्तरमा उनलाई देवीका रूपमा पूजा गर्न थालियो र त्यहीँ मन्दिर स्थापना भयो। सतियामाईलाई मनोकामना पूर्ण गर्ने देवीका रूपमा पुजिन्छ । विशेष गरी सन्तान प्राप्ति, रोग निको पार्न र विभिन्न संकटबाट मुक्ति पाउनका लागि भक्तजनहरूले यहाँ भाकल गर्ने गर्छन् ।
किंवदन्ती र चमत्कार
वडा अध्यक्ष पोखरेलका अनुसार, मेलाको समयमा हुने भण्डारामा चिनी, तेल लगायतका खाद्यान्नको कमी हुँदा रोहिणी खोलाबाट उधारोमा बालुवा र पानी ल्याए त्यो आफैँ खाद्यान्नमा परिणत हुने गरेको किंवदन्ती छ । यस्ता चमत्कारिक कथाहरूले पनि यस मेलाप्रति भक्तजनहरूको आस्था अझ बढाएको छ। स्थानीयहरूले नै यस ऐतिहासिक मेलालाई प्रत्येक वर्ष संरक्षण गरी मनाउँदै आएका छन् ।
मेलाको गतिविधि र समापन
पाँच दिनसम्म चल्ने यस मेलामा भजन कीर्तन, रामलीला सहित सतियामाताको पूजा र अन्तिम दिन कुस्ती प्रतियोगिता गरी समापन हुने गर्दछ। यस पटकको मेलामा मात्र २ लाख बढी श्रद्धालुहरूको आगमन रहेको अनुमान गरिएको वडा अध्यक्ष मदन प्रसाद पोखरेलले बताए ।
मेला व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष देवानन्द चौधरीले मेलामा कुनै अप्रिय घटना हुन नदिन सबै तयारीहरू गरिएको जानकारी दिए । बिहीबार कुस्ती प्रतियोगितासँगै मेलाको समापन हुने उनले बताए । यस कुस्तीमा नेपालसँगै भारतीय प्रसिद्ध पहलवानहरूको पनि सहभागिता रहने जनाइएको छ, जसले मेलाको आकर्षणलाई थप बढाएको छ ।
मेलाको समापन नजिकिँदै गर्दा, सतियामाई मेलाले धार्मिक आस्था, सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक विरासतको अनुपम उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ, जसले यस क्षेत्रको गौरवशाली परम्परालाई जीवन्त राखेको छ ।
