मैदानमा ‘क्रिकेटर’ र कार्यालयमा ‘वडा सचिव’ : विशाल कोइरालाको प्रेरक यात्रा

स्याङ्जा जिल्लाको चापाकोट नगरपालिका–१०, किसान (उटक) का स्थायी बासिन्दा विशाल कोइरालाको परिचय बहुआयामिक छ । एकातिर उनी निजामती सेवामा प्रशासन सहायक पाँचौँ पदमा कार्यरत राष्ट्रसेवक कर्मचारी हुन् भने अर्कोतिर उनी क्रिकेटको जर्सीमा सजिएर मैदानमा उत्रिँदा आक्रामक खेलाडी ।

वि.सं. २०७६ सालमा लोकसेवा आयोग पास गरेर सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका कोइरालाले जागिर र खेल जीवनलाई सँगसँगै अगाडि बढाइरहेका छन् । बुवा वसन्त कोइराला र आमा भगवती कोइरालाका कान्छा छोरा विशालले स्याङ्जा जिल्ला क्रिकेट टोली हुँदै विभिन्न राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगिताहरूमा आफ्नो कौशल देखाइसकेका छन् । प्रस्तुत छ, हाल चापाकोट नगरपालिका वडा नम्बर १ का वडा सचिव समेत रहेका विशाल कोइरालासँग विवेक विश्वकर्माले गर्नुभएको कुराकानीको सम्पादित अंश यहाँ प्रस्तुत छ:

निजामती सेवा र क्रिकेट, दुई फरक क्षेत्रलाई सँगै अगाडि बढाइरहनुभएको छ । तपाईँको सुरुवाती रुचिचाहिँ कुन क्षेत्रमा थियो ?

मेरो बाल्यकालदेखिकै रुचि र लक्ष्य भनेको क्रिकेट खेलाडी बन्ने नै थियो । मैले आफ्ना दाजु विपिन कोइरालाबाट क्रिकेटका सुरुवाती चरणहरू सिक्ने अवसर पाएँ । एसएलसीपछि मलाई क्रिकेट एकेडेमीमा गएर सिक्ने ठुलो रहर थियो । तर, हाम्रो समाज र पारिवारिक परिवेशमा खेलभन्दा पढाइ र सरकारी जागिर निजामती सेवालाई बढी महत्त्व दिइन्थ्यो । परिवारको इच्छा र भविष्यको सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै मैले २०७६ सालमा निजामती सेवामा नाम निकालेँ । यद्यपि, मनमा क्रिकेटको हुटहुटी कायमै रहेकाले २०७५ सालदेखि जिल्ला क्रिकेट टोलीमा छनोट भई निरन्तर खेलिरहेको छु ।

सरकारी जागिरको व्यस्तता बिच क्रिकेटका लागि समय कसरी व्यवस्थापन गर्नुहुन्छ ?

यो पक्कै पनि चुनौतीपूर्ण छ । विभागीय टोलीहरू जस्तै आर्मी, पुलिसमा जस्तो निजामती सेवामा खेलाडीका लागि छुट्टै कोटा वा सुविधा छैन । मैले कार्यालयको काममा असर नपर्ने गरी बिदा लिएर वा अतिरिक्त समय निकालेर अभ्यास र खेलमा सहभागी हुने गरेको छु ।

सुरुमा हरिनास गाउँपालिकामा ५ वर्ष काम गर्दा अध्यक्ष खिम नारायण मानन्धरबाट धेरै सहयोग पाएँ । त्यसपछि लमजुङको दूधपोखरी गाउँपालिकामा ४ महिना काम गरेँ । अहिले आफ्नै गृहपालिका चापाकोटमा छु, जहाँ नगर प्रमुख देव बहादुर खाँण र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत ज्ञानराज कोइराला सरहरूबाट खेलका लागि निकै सकारात्मक प्रोत्साहन र सहयोग मिलिरहेको छ । यही सहयोगले गर्दा मैले सातौँदेखि नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद, गण्डकी कप, केपी ओली कपजस्ता ठुला प्रतियोगिताहरू खेल्न भ्याएको छु ।

तपाईँको खेल जीवनले तपाईँको गाउँ ‘उटक’ को परिचयलाई कसरी बदल्न सफल भयो ?

पहिले स्याङ्जाको चापाकोट–१०, उटक (किसान) क्षेत्रलाई बाहिरी दुनियाँले खासै चिन्दैनथ्यो । स्याङ्जालाई कर्मचारीहरूको उर्वर भूमिको रूपमा त चिनिन्छ, तर मलाई लाग्छ क्रिकेटले मेरो र मेरो ठाउँको एउटा छुट्टै र विशिष्ट पहिचान बनाएको छ ।

अहिले जब मानिसहरूले “विशाल कोइराला कहाँको हो ?“ भनेर सोध्छन्, म गर्वका साथ “चापाकोट १०, किसान उटक”भन्छु । क्रिकेटकै कारण अहिले मेरो गाउँको नाम धेरै ठाउँमा पुगेको छ । विभिन्न ठाउँमा खेल्न जाँदा आफ्नो गाउँको प्रतिनिधित्व गर्न पाउँदा र गाउँलाई चिनाउन पाउँदा निकै आत्मसन्तुष्टि र गौरव महसुस हुन्छ ।

चापाकोटको क्रिकेट टोलीको कप्तानका रूपमा तपाईँको अनुभव कस्तो रह्यो ?

यो मेरो खेल जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण मोड थियो । सुरुवाती दिनमा चापाकोट नगरको टोली निकै कमजोर मानिन्थ्यो, कतिपय अवस्थामा त सहभागी हुन पनि गाह्रो थियो । तर, जब मैले कप्तानी सम्हालेँ, हामीले कडा मेहनत गर्यौँ । फलस्वरूप, चापाकोटको टोली गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशकै एउटा उत्कृष्ट टोलीका रूपमा स्थापित हुन सफल भयो । एउटा सरकारी कर्मचारीले नेतृत्व गरेको टिमले यस्तो नतिजा ल्याउनु मेरो लागि ठुलो खुसीको कुरा हो ।

अब अलिकति प्रशासनिक पाटोतिर जाऔँ । वडा सचिवको रूपमा काम गर्दा कस्ता चुनौतीहरू भोग्नुपरेको छ ?

वडा सचिवको पद स्थानीय तहमा जनतासँग प्रत्यक्ष जोडिने र सबैभन्दा जिम्मेवार पद हो । कामको चाप धेरै हुन्छ तर कर्मचारीको अभाव प्रायः सचिव र सहयोगी मात्रले गर्दा समय व्यवस्थापन गर्न गाह्रो हुन्छ । सेवाग्राहीमा कानुनी प्रक्रियाबारे जानकारीको अभाव हुँदा बुझाउन समय लाग्छ । कहिलेकाहीँ जनप्रतिनिधिज्यूहरूबाट नियमभन्दा अलि बाहिर गएर काम गरिदिन आग्रह आउँछ, त्यस्तो बेला उहाँहरूलाई कानुनी परिधि बुझाएर ‘नाइँ’ भन्नु वा सहजीकरण गर्नु चुनौतीपूर्ण हुन्छ । यद्यपि, अहिले डिजिटल प्रणालीले काममा केही सहजता ल्याएको छ ।

अभिभावक र नयाँ पुस्तालाई के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ ?

अहिलेको डिजिटल युगमा बालबालिकाहरू मोबाइलमा मात्र झुन्डिने समस्या छ । म अभिभावकहरूलाई आग्रह गर्छु कि आफ्ना छोराछोरीलाई मोबाइलको साटो शारीरिक व्यायाम हुने खेलकुदमा लाग्न प्रेरित गर्नुहोस् । अहिले नेपालमा क्रिकेटको राम्रो भविष्य छ, अभिभावकहरूको सोच पनि फेरिएको छ । चापाकोटमै पनि उत्कृष्ट क्रिकेट मैदान छ । म आफैँ पनि फुर्सदमा भाइहरूलाई सिकाउने गर्छु । मेरो अबको लक्ष्य भनेको आगामी ४–५ वर्ष पूर्ण रूपमा क्रिकेटमा केन्द्रित भएर नेपालको राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्ने हो । म त्यसकै तयारीमा जुटिरहेको छु ।