गुल्मी । गुल्मी जिल्लामा आत्महत्याको घटना बढ्दै गएका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद शर्माले सदरमुकाम तम्घासमा भएको एक कार्यक्रममा प्रस्तुत गर्नुभएको कार्यपत्रमा आत्महत्या गर्नेहरुको संख्यामा वद्धि भएको देखिएको छ ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी शर्माका अनुसार झुण्डीएर आत्महत्या गर्नेको संख्या धेरै देखिएको छ । आर्थिक वर्ष २०७९÷८० मा झुण्डिएर ३६ जना, बिष सेवन गरी ९ जना र हाम फालेर २ जनाले आत्महत्या गरेका छन् । भने आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ मा ३८ जनाले झुण्डीएर, बिष सेवन नगरी २ जना र हाम फालेर ३ जनाले आत्महत्या गरेको पाइएको छ ।
घरेलु हिंसाका अधिकांश घटनाहरुमा मिलापत्र
यस जिल्लामा घरेलु हिंसाका प्रहरीमा दर्ता अधिकांश घटनाहरु मिलापत्र गर्ने गरेको पाइएको छ । शर्माका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० मा घरेलु हिंसा सम्बन्धि ठाडो उजुरी ११४ दर्ता भएकोमा ७१ उजुरी मिलापत्र गरिएको छ । ४३ उजुरीहरु सम्बन्धित निकायहरुमा पठाइएको छ ।
यस्तै अन्य ठाडो उजुरी २८ दर्ता भएकोमा २६ उजुरीहरु मिलापत्र गरिएको र २ उजुरी अन्य निकायमा पठाइएको छ । महिला मात्र होइन, पुरुषहरु पनि पीडित हुने गरेका छन् । विभिन्न कारणले प्रहरी समक्ष सबै हिंसाका घटनाहरु नपुगे पनि त्यस आर्थिक वर्षमा भने पुरुष पीडित ५ वटा उजुरी दर्ता भएको देखिन्छ । जसमा २ वटा पुरुष पीडित घटनालाई मिलापत्र गरिएको छ भने ३ वटा उजुरी सम्बन्धित निकायमा पठाइएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ को हालसम्म घरेलु हिंसाका ७५ निवेदन दर्ता भएकोमा ५२ उजुरी मिलापत्र गरिएको छ । भने ४ वटा बाँकी देखिएको छ । अन्य ठाडो उजुरी ३० दर्ता भएकोमा २८ उजुरी मिलापत्र गरिएको छ । २ वटा उजुरी सम्बन्धित निकायमा पठाइएको छ ।
हराएका अधिकांश फेला
यस जिल्लामा आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० मा १३२ जना हराएका छन् । हराउनेमा महिला ८५ जना, बालक १० जना, बालिका ३६ र जेष्ठ नागरिक १ जना रहेका छन् । हराएका मध्ये ७८ जना महिला फेला परेका छन् । ७ जना फेला पर्न बाँकी रहेको छ । बाँकी सबै बालक, बालिका र जेष्ठ नागरिक फेला परेका छन् ।
यस्तै चालु आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ को हालसम्ममा १०८ जना हराएको पाइएको छ । उहाँका अनुसार ६५ जना महिला हराएकोमा ६० जना फेला परेका छन् । ५ जना फेला पर्न बाँकी छ । बालक १६ जना हराएकोमा सबै फेला परेका छन् । बालिका २१ जना हराएकोमा सबै फेला परेका छन् । जेष्ठ नागरिक ६ जना हराएकोमा सबै फेला परेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय गुल्मीले बेवारिसे अवस्थामा फेला पारी उद्धार समेत गरेको छ । तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० मा महिला ८ जना, बालक १ जना, बालिका ७ जना बेवारिसे अवस्थामा फेला परेका छन् ।
आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ मा महिला ५ जना, बालक ५ जना, बालिका ५ जना जेष्ठ नागरिक पुरुष एक जना बेवारिसे अवस्थामा फेला परेका महिलाहरुमध्ये ४ जनालाई सेफ हाउसमा राखिएको छ । यस्तै २ जना बालक र ४ जना बालिकालाई सेफ हाउसमा राखिएको छ । दुई जना महिलालाई मानवसेवा आश्रममा पठाइएको छ ।
गुल्मी अस्पतालमा रहेको एकद्वार संकट व्यवस्थापन केन्द्र (ओसीएमसी) मा आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० मा १४ जना महिला र १ जना जेष्ठ नागरिक गरी १५ जनालाई उपचार (घाउ जाँच) गरिएको छ । भने आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ को हालसम्म १३ जना महिला, ३ बालिका र ४ जना जेष्ठ नागरिक गरी २० जनालाई उपचार (घाउ जाँच) गरिएको छ ।
समाजमा हुने यस्ता घटना न्यूनिकरणका लागि सरकार एक्लैको प्रयासबाट मात्र सम्भव नहुने प्रजिअ शर्मा बताउनुहुन्छ । सरकार, निजि क्षेत्र, गैर सरकारी संस्था लगायत सबै सरोकारवाला निकाय जिम्मेवार हुन आवश्यक रहेको भन्दै उहाँले संघ, प्रदेश र स्थानीय तहमा लैङ्गिक मैत्री कानुन तर्जुमा गरि प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न सकेमा सबै किसिमका विभेद र शोषणमा कमी आउने बताउनुभयो ।