काठमाडौं । पछिल्लो समय नेपालबाट यार्सा गुम्बा निर्यात घट्दै गएको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ । विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्ष (आव) २०८०÷८१ को ११ महिनामा नेपालबाट ६४ करोड २२ लाख ७८ हजार रुपैयाँको १ हजार ३१३ किलो यार्सा गुम्बा निर्यात भएको थियो । तर, चालु आवको सोहि अवधिमा निर्यात मूल्य ४२ करोड ६८ लाख ७९ हजार रुपैयाँले घटेको छ ।
चालु आवको ११ महिनामा नेपालबाट २१ करोड ५३ लाख ९९ हजार रुपैयाँको ५०६ किलो यार्सा निर्यात भएको पाइएको छ । पछिल्लो समय नेपालमा यार्सा गुम्बाको उत्पादन घट्दै गएका कारण संकलन नै कम हुने भएकाले बिगतको तुलनामा निर्यात घटेको सम्बद्ध व्यवसायीहरु बताउँछन् ।
नेपाल यार्सा गुम्बा संघका अध्यक्ष निरन्जन बहादुर चलाउनेले बढ्दो जलवायु परिवर्तनको असरका कारण नेपालमा यार्सा उत्पादन घटेको बताए ।
‘खासगरी यार्सा उत्पादन हिमाली भेगमा हुने भएकाले यसको उत्पादन राम्रो हुनकालागि हिमालमा हिउँ पर्नुपर्छ । तर जलवायु परिवर्तनको असरका कारण पछिल्लो समय हिमालमा हिउँ पर्ने क्रम कम भएको छ । जसले गर्दा उत्पादनमा असर पर्न गएको हो,’ उनले भने ‘उत्पादन वृद्धि गरी निर्यात प्रवद्र्धन गर्न सरकारले पनि यसको संरक्षण र उत्पादन वृद्धि तर्फ ध्यान दिनु जरुरी छ ।’
नेपालबाट सबैभन्दा बढी यार्सा निर्यात चीनमा हुने गरेको छ । जेठ महिना सम्म चीनमा ३ करोड ८४ लाख ३९ हजार रुपैयाँको १४४ किलो यार्सा निर्यात भएको विभागको तथयांकमा उल्लेख छ । गत आवको सोहि अवधिमा पनि चीनमा २२ करोड ८७ लाख ७५ हजार रुपैयाँको ५७१ किलो यार्सा निर्यात भएको थियो । नेपालबाट चीन, अस्ट्रेलिया, कम्बोडिया, अस्ट्रिया, चेक रिपब्लीक, ग्रिस, हङकङ, जापान, मलेसिया, सिङ्गापुर, भियतनाम लगायत मुलुकमा यार्सागुम्बा निर्यात हुने गरेको छ ।
